U bent hier

Grote Wintervlinder

afbeelding van Julian

Nachtvlinderen in het najaar

Acht nachtvlindersoorten op het doek vanavond (Baalder):

Saffraangouduil (Tiliacea aurago).
Epirrita spec., 5 exemplaren. Bosbesuil (Conistra vaccinii).
Zwartstipvlinder (Agrochola lota).
Zwarte-c-uil (Xestia c-nigrum). Grote wintervlinder (Erannis defoliaria), 2 mannetjes.

Huismoeder (Noctua pronuba) en Tweelijnmot (Hypsopygia glaucinalis) niet op foto.

afbeelding van Julian

Valse start?

Grote wintervlinder (Erannis defoliaria). Herfstbremspanner (Chesias legatella).

Deze Grote wintervlinder en Herfstbremspanner zijn er op tijd bij... Het is toch echt nog zomer!


Mannetje van de Witvlakvlinder (Orgyia antiqua).


Auroramot (Tinea semifulvella) in tunnel nabij Bovenveld.

afbeelding van Julian

Wintervlinderrups


Rupsen van de Grote wintervlinder (Erannis defoliaria) kun je nu overal aantreffen; vooral op eik. Het duurt eventjes voordat 'ie volwassen is; de vlinders vliegen hoofdzakelijk van oktober t/m eind december (tenzij het vrouwtjes zijn maar da's 'n ander verhaal).

afbeelding van Julian

Nachtvlindernieuws November

Drie mannetjes van de Grote Wintervlinder (Erannis defoliaria). Zoals je op de foto's wel kunt zien is er aardig wat variatie in de kleuring bij deze soort. Alle foto's op deze pagina zijn op dezelfde locatie gemaakt; een fietstunneltje in Hardenberg. Het loont om in de nachturen een rondje nachtvlinders te doen; verlichtte bushokjes, fietstunnels en winkelmuren controleren. Het zal je niet elke keer een even goede score bezorgen (in de zomermaanden de grootste verscheidenheid aan soorten) maar als je dit geregeld doet kan het een mooie soortenlijst opleveren. In totaal heb ik vanavond in dat tunneltje ("De Vissenkom") 13 Grote Wintervlinders, 19 Kleine Wintervlinders en 1 Windevedermot gezien.
Foto's boven: Kleine Wintervlinder (Operophtera brumata), mannetjes (want net als bij de Grote Wintervlinder beschikken de vrouwtjes niet over vleugels). Foto hiernaast is een Windevedermot (Emmelina monodactyla). Dit diertje vormt met de (duidelijk van eerstgenoemde te onderscheiden) Scherphoekvedermot (Amblyptilia acanthadactyla) het najaarsduo; het zijn de enige soorten uit de familie van de Vedermotten (Pterophoridae) die nu nog te vinden zijn in ons land. Dat Windevedermotten vlinders zijn levert soms verbaasde reacties op: "maar het is net 'n mug!". Bij sommige vlindersoorten zorgt het bijzondere uiterlijk er dus voor dat opgerolde kranten een serieuze bedreiging kunnen vormen.

Op een ander nachtvlindercheckpoint waren 3 Grote Wintervlinders, 9 Kleine Wintervlinders en een Kromzitter (Asteroscopus sphinx) aanwezig rondom de lampen. Dit is op de buitenmuren van de Plussupermarkt in mijn woonwijk.

afbeelding van Julian

Grote Wintervlinders en Epirrita's.


Mannetje van de Grote Wintervlinder (Erannis defoliaria); gewone soort in Nederland. De vrouwtjes hebben sterk gereduceerde vleugels (slechts kleine stompjes die moeilijk te zien zijn) en het lijfje heeft normaal gesproken een witte grondkleur met zwarte stippen. Foto boven: Deventer (5 november); onder: Hardenberg (1 november).

Above: male specimens of the Mottled Umber (wings of the females are strongly reduced).


Epirrita spec. Deze vind ik lastig want er zijn drie soorten die erg op elkaar kunnen lijken. Dit is Novemberspanner (Epirrita autumnata) óf Herfstspanner (E. dilutata) óf Bleke novemberspanner (E. christyi). Oppassen met de Engelse namen; wij Nederlandstaligen hebben die van Herfstspanner en Novemberspanner (E. autumnata!) omgewisseld. November Moth = Herfstspanner; Autumnal Moth = Novemberspanner.

Meer over de herkenning van dit trio:
- http://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=302773.msg1719798
- http://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=255549.0

Either Autumnal Moth (Epirrita autumnata), November Moth (E. dilutata) or Pale November Moth (E. christyi). Hard to identify!

afbeelding van Julian

Rielerkolk, Douwelerkolk, Katerstee

Samen met Jesper een dag de natuur in - te beginnen bij de Rielerkolk. Hier werden we snel verrast door een IJsvogeltje vlak aan de kant. Dit was eigenlijk onze doelsoort voor de Douwelerkolk waar we hierna naartoe zouden gaan. Makkelijk dus!

Jammer van de takjes ervoor op de foto, maar wel erg dichtbij (leuke waarneming)!
Common Kingfisher (Alcedo atthis).


Op de plas zwommen twee tafeleenden; althans daar kwamen we in eerste instantie op uit. Eentje was in het veld toch wel een Twijfeleend. Na later de foto's te hebben bekeken lijkt het om een hybride te gaan. Er wordt naar gekeken door experts op het forum van waarneming.nl.

Male of the Common Pochard (Aythya ferina) and a doubt duck; probably hybrid.

Man Tafeleend links en Twijfeleend rechts. Vooral de kleuren onder de staart "kloppen" niet.



Aalscholvers. Zitten graag op deze takken bij de Douwelerkolk.
Resting tree of Great Cormorants (Phalacrocorax carbo).


Bij Welsum (Katerstee) was de Roodhalsfuut (Podiceps grisegena) nog steeds aanwezig. Gave soort! Hier heeft hij net een visje gevangen:

Red-necked Grebe catching a fish. Scarce species of bird here.

Ook zwommen er "gewone" Futen en Dodaarzen op de plas. De Dodaars is de kleinste futensoort van Europa; grootte doet denken aan een eendenkuiken. Grappige plonsfuutjes - vaak in kleine groepjes en veel onder water).
Verder was de Brilduiker leuk te zien.



Mijn eerste nachtvlindersoort voor 2015: Mannetje van de Grote Wintervlinder (Erannis defoliaria). Het vrouwtje van deze soort lijkt meer op een zwart/wit torretje dan een vlinder vanwege de sterk gereduceerde vleugels.

Abonneren op RSS - Grote Wintervlinder